Διαταραχές Ύπνου και Προσοχή σε Άτομα με Ιδιοπαθή Τρόμο

Ο ύπνος αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της γνωστικής λειτουργίας, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Σε άτομα με ιδιοπαθή τρόμο (essential tremor), μια συχνή νευρολογική διαταραχή, η σχέση μεταξύ ύπνου και γνωστικής απόδοσης παραμένει λιγότερο διερευνημένη.

Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα, με τη συμμετοχή της Δρ. Αγγελικής Τσάπανου, Κλινικής Νευροψυχολόγου και Επικεφαλής Κλινικής Νευροψυχολογίας του Affidea neuraCare, ρίχνουν φως στον ρόλο των διαταραχών ύπνου στη γνωστική πορεία ατόμων με ιδιοπαθή τρόμο

Τι είναι ο ιδιοπαθής τρόμος

Ο ιδιοπαθής τρόμος είναι μια συχνή κινητική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ακούσιο τρόμο, συνήθως στα άνω άκρα. Αν και παραδοσιακά θεωρείται κυρίως κινητική διαταραχή, τα τελευταία χρόνια έχει αναγνωριστεί ότι μπορεί να συνοδεύεται και από μη κινητικά συμπτώματα, όπως γνωστικές αλλαγές και διαταραχές ύπνου.

Η μελέτη: ύπνος και γνωστικές λειτουργίες

Η μελέτη βασίστηκε σε διαχρονική παρακολούθηση 188 ατόμων με ιδιοπαθή τρόμο, με μέση ηλικία τα 78 έτη και μέσο επίπεδο εκπαίδευσης τα 16 έτη. Η αξιολόγηση του ύπνου πραγματοποιήθηκε με το Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο εργαλείο για την εκτίμηση της ποιότητας και της αποδοτικότητας του ύπνου.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εκτενή νευροψυχολογική αξιολόγηση, που κάλυπτε πέντε βασικούς γνωστικούς τομείς:

• μνήμη
• εκτελεστικές λειτουργίες
• προσοχή
• γλώσσα
• οπτικοχωρικές δεξιότητες

Η παρακολούθηση διήρκεσε τέσσερα έτη.

Κύρια ευρήματα: ο ρόλος της αποδοτικότητας του ύπνου

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

• Η χαμηλή συνήθης αποδοτικότητα ύπνου συσχετίστηκε με ταχύτερη έκπτωση στις ικανότητες προσοχής
• Δεν βρέθηκαν σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ άλλων παραμέτρων ύπνου και αλλαγών σε άλλους γνωστικούς τομείς
• Άτομα με μεγαλύτερη λανθάνουσα περίοδο ύπνου (sleep latency) παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο έκπτωσης στις εκτελεστικές λειτουργίες

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι συγκεκριμένες πτυχές του ύπνου, και όχι γενικά η «κακή ποιότητα ύπνου», σχετίζονται με γνωστικές αλλαγές σε άτομα με ιδιοπαθή τρόμο.

Γιατί η προσοχή είναι κρίσιμη γνωστική λειτουργία

Η προσοχή αποτελεί θεμέλιο για πολλές καθημερινές δραστηριότητες, από τη συγκέντρωση και τη λήψη αποφάσεων έως την ασφάλεια στην κίνηση και την επικοινωνία. Η έκπτωσή της μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής, ιδιαίτερα σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Η έγκαιρη αναγνώριση παραγόντων που επηρεάζουν την προσοχή, όπως οι διαταραχές ύπνου, είναι καθοριστικής σημασίας για την κλινική φροντίδα.

Ο ρόλος της Κλινικής Νευροψυχολογίας

Η Κλινική Νευροψυχολογία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αναγνώριση και παρακολούθηση γνωστικών αλλαγών σε άτομα με νευρολογικές παθήσεις. Μέσω εξειδικευμένων εργαλείων, μπορεί να αξιολογηθεί:

• η προσοχή και η συγκέντρωση
• οι εκτελεστικές λειτουργίες
• η συνολική γνωστική εικόνα
• η επίδραση παραγόντων όπως ο ύπνος και η ηλικία

Η εξατομικευμένη αξιολόγηση επιτρέπει στοχευμένες παρεμβάσεις και καλύτερη κλινική καθοδήγηση.

Κλινική Νευροψυχολογία στο Affidea neuraCare

Στο Affidea neuraCare, η Κλινική Νευροψυχολογίας βασίζεται σε σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και διεθνή ερευνητική εμπειρία. Υπό τον επιστημονικό συντονισμό της Δρ. Αγγελικής Τσάπανου, παρέχεται ολοκληρωμένη νευροψυχολογική αξιολόγηση με ανθρωποκεντρική και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση.

Πηγή

Healio – Sleep problems linked to decline in attentional abilities in those with essential tremor

Βασισμένο σε παρουσίαση στο Alzheimer’s Association International Conference 2023